parafiaukta


Idź do treści

Świątynia w Ukcie po 1945 r.

Historia

Po zakończeniu II wojny w 1945 r. świątynia w Ukcie służyła wiernym Kościoła ewangelicko-augsburskiego. Z każdym rokiem pomniejszała się liczba ludności ewangelickiej a powiększała liczba wiernych Kościoła rzymskokatolickiego. Z czasem ludność katolicka podejmowała starania o współużytkowanie świątyni, jednak bezskutecznie. Przemiany społeczno-polityczne w Polsce z początkiem lat osiemdziesiątych przyczyniły się do ożywienia lokalnych społeczności. Kilka miesięcy przed odebraniem świątyni w Ukcie, 18.11.1980 r. mieszkańcy Krutyni, Ukty, Krutyńskiego Piecka, Nowej Ukty, Śwignajna, Gałkowa, Ładnego Pola, Wojnowa, Rosochy, Choszczki, i Rostka skierowali list na ręce ks. Bpa Warmińskiego, w którym prosili o pomoc w wykupieniu świątyni ewangelickiej w Ukcie. Parafianie z Ruciane-Nida argumentowali swoją prośbę tym, że mieszka ich w tym rejonie około 4 tys., a do kościoła parafialnego mają od 6 do 14 kilometrów. Ponadto nadmieniono w liście, że na tym terenie mieszkają obecnie tylko cztery rodziny ewangelickie, z których dwie w najbliższym czasie wyjadą.
Niebawem, bo 03.01.1981 r., ks. Biskup Warmiński zwrócił się do Seniora Diecezji Warmińskiej Pawła Kubicza o udostępnienie kościoła w Ukcie kultowi katolickiemu. Ks. bp J. Glemp pisał: „Jesteśmy gotowi wydzierżawić go, przejmując na siebie troskę o jego konserwację, albo użytkować go w wyznaczonych godzinach dni powszednich i świątecznych”. Niestety, do porozumienia pomiędzy Kościołem rzymskokatolickim a ewangelicko-augsburskim co do użytkowania wspólnie świątyni nie doszło. Co więcej, Konsystorz w grudniu 1980 r. podjął uchwałę, poprzez którą dołączono stację kaznodziejską w Ukcie 01.01.1981 r. do parafii ewangelicko-augsburskiej w Piszu.
Jednak nastroje wśród ludności rzymskokatolickiej w Ukcie i sąsiednich wioskach nie stygły. Chęć przejęcia świątyni wzrastała z dnia na dzień . Sytuacja społeczno- polityczna w kraju sprzyjała podjęciu tej decyzji. I tak się też stało. Przejęcie kościoła miało miejsce 29.03.1981 r. Mieszkańcy Ukty zebrali się przy kościele, otworzyli go i weszli do środka, śpiewając nabożne pieśni i trwając na modlitwie. Po tym incydencie niebawem pojawiła się milicja z Rucianego oraz przybył pastor z Mikołajek. Po dość długich rozmowach podjęto decyzję i pozwolono wiernym na korzystanie z kościoła. Pierwsza Msza św. Została odprawiona przez kapłana rzymskokatolickiego w Niedzielę Palmową 05.04.1981 r., a odprawił ją ks. Józef Kusiej, wikariusz z Rucianego.
W raporcie do Konsystorza tak to wydarzenie opisał ks. Krzysztof Rej z Pisza: „Incydent zaczął się około 9.30, kiedy to grupa mieszkańców Ukty przybyła na plebanię ewangelicką w Ukcie, żądając wydania kluczy, aby – jak powiedzieli – modlić się w kościele. Klucza oczywiście nie otrzymali, ale podobne żądania pod adresem naszych parafian wysuwano w przeszłości kilkakrotnie. Sam incydent poprzedziła akcja agitacyjna jednej z katoliczek, która podobno zapraszała współwyznawców do kościoła na nabożeństwo katolickie mające się odbyć 05.04.1981 r. o godz. 10.00”. Niebawem o incydencie poinformowana została Milicja Obywatelska w Rucianem. Na miejsce przybył komendant posterunku, który poinformował o wydarzeniach w Ukcie ks. proboszcza w Piszu Krzysztofa Reja. Wierni zgromadzeni przed świątynią oświadczyli stróżom prawa, że zajęli kościół, bo nie mogą się dogadać z ewangelikami w sprawie przekazania im świątyni. Zapewnili funkcjonariuszy MO, że zadbają o porządek i nie dopuszczą do dewastacji kościoła.
Niebawem pierwszym duszpasterzem parafii został mianowany ks. Henryk Frączkowski, który przybył do Ukty na początku lipca 1981 r. Do tego czasu opiekę nad świątynią sprawował ks. Jan Żołnierkiewicz, proboszcz z Rucianego. Parafia rzymskokatolicka w Ukcie została wydzielona z parafii Ruciane-Nida w 1984 r. i erygował ją 8 grudnia tegoż roku ks. bp Jan Obłąk. Kościół parafialny wykupiono od społeczności ewangelickiej w 1984 r. Do parafii należy 21 wiosek: Ukta, Bobrówko, Chostka, Gałkowo, Iznota, Kadzidłowo, Krutyń, Krutyński Piecek, Nowy Most, Nowa Ukta, Rosocha, Śwignajno, Wojnowo, Zameczek, Zakręt, Zielony Lasek, Iwanowo, Mościska, Wypad i Rostek. W pierwszym roku do parafii należała także miejscowość Zgon, jednak mieszkańcy zwrócili się do ks. proboszcza H. Frączkowskiego, że bliżej im i mają lepsze połączenie do kościoła w Nawiadach. W porozumieniu z ks. T. Bałtruszewiczem, proboszczem z Nawiad, ks. H. Frączkowski przekazał Zgon parafii w Nawiadach za zgodą ówczesnego biskupa diecezji Jana Obłąka. W czasie kolędy w 1982 r. wieś Zgon z wizytą duszpasterską odwiedził ks. proboszcz z Ukty, a w roku 1983 kolędował już ks. proboszcz z Nawiad. Ks. Henryk Frączkowski tworzył parafię rzymskokatolicką od podstaw. Nie było plebanii, szat ani naczyń liturgicznych, ale byli wierni, którzy z wielką troską pomagali pierwszemu proboszczowi w tworzeniu wspólnoty parafialnej i wyposażeniu świątyni.
Parafia rzymskokatolicka w Ukcie od swego powstania, aż do nowej reorganizacji diecezji w Polsce w 1992 r. należała do diecezji warmińskiej. Nowy podział administracyjny i powstanie nowych diecezji, m. in. diecezji ełckiej, spowodowało, że parafia w Ukcie została w granicach diecezji ełckiej. Rozpoczął się nowy etap w dziejach lokalnego Kościoła.
Największym wydarzeniem historycznym w tak krótko istniejącej diecezji ełckiej była wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II, który odwiedził Ełk 08.06.1999 r. W czasie przygotowań do pielgrzymki na początku 1999 r. ordynariusz diecezji ełckiej, ks. bp. Wojciech Ziemba, wystosował krótki komunikat do diecezjan, w którym poinformował o wizycie Ojca Świętego w diecezji, pisząc: „Dnia 8 czerwca br. o godz. 11.00 Ojciec Święty odprawi mszę św. w Ełku, po czym uda się na odpoczynek na Wigry, gdzie pozostanie do godzin rannych 10 czerwca br. Tematem przewodnim ełckiej stacji papieskiego pielgrzymowania będą słowa Pana Jezusa z kazania na Górze: „Błogosławieni ubodzy w duchu” .
Na tydzień przed przyjazdem dostojnego gościa do diecezji ełckiej ks. proboszcz w Ukcie zachęcał swych parafian do dekorowania domów ulic i kościoła. Z parafii na spotkanie z papieżem do Ełku wybrała się dość spora grupa wiernych na czele z ks. H. Frączkowskim. Pielgrzymi na to spotkanie wyruszyli z Ukty 08.06. około godz. 5 rano.
Pierwszym proboszczem w parafii rzymskokatolickiej w Ukcie był Ks. Henryk Frączkowski, który duszpasterzował w latach 1981-2007, następcą został ks. Waldemar Sawicki. Po swym przybyciu podjął się budowy nowej plebanii na placu przykościelnym.

Z: Bielawny K., 2009. Dzieje parafii Nawiady, Ukta, Piecki i Ruciane w latach 1397-2000. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn.


Powrót do treści | Wróć do menu głównego